Inleiding

Zoals de titel eigenlijk al zegt gaan we het in dit bericht hebben over de diverse steeksoorten. Daarbij richt ik me vooral op de steken die we tegenkomen bij het gebruik van elastische stoffen, katoentricot, french terry, sweatstoffen en als laatste jogging. Daar jogging zowel elastisch als niet elastisch voorkomt, vindt je dus ook een enkele steek gericht op niet rekbare stoffen in dit overzicht. Bij sommige steeksoorten horen andere voetjes, raadpleeg hiervoor de handleiding van jouw machine. Vaak vindt je hierin een pagina met het stekenoverzicht met de aanduiding van het voetje dat je nodig hebt.

Daarnaast wil ik je als advies meegeven de steken op je naaimachine op een proeflapje gewoon eens uit te proberen. Zo kun je goed zien wat welke steek doet. De meeste machines zijn tegenwoordig elektronisch en stellen bij het selecteren van de steek automatisch de juiste steeklengte en draadspanning in.  Heb jij een machine die niet elektronisch is, dan kan je de draadspanning en steeklengte zelf aanpassen. De draadspanning verschilt per machine en dit zal dan ook even een kwestie van uitproberen zijn. Ik adviseer je te starten op de middelste stand (meestal 4 of 5) en vanaf dat punt verder te kijken. Zit je stiksel los of heb je lusjes, verhoog je draadspanning dan. Trekt die heel je stof ineen, probeer het dan eens met een iets lagere draadspanning. Let op, de draadspanning kan per steek varieren, meestal hoef je als die eenmaal goed staat geen aanpassingen meer te maken. In de praktijk merk je echter dat bij oudere machine je zo nu en dan eens iets moet aanpassen. Probeer het dus gewoon uit en leer zo je machine gelijk goed kennen, want naaien is niet moeilijk, maar een goed begin is het halve werk en dat is in mijn ogen toch echt vrienden sluiten met je naaimachine en deze goed leren kennen.

Voor de steeklengte is er ook een algemene richtlijn, maar ook hier geldt probeer het uit. Vooral bij decoratieve steken en bij de afwerking van de zoom kun je mooi spelen met de steeklengte. Mijn steeklengte staat met de afwerking van de zoom standaard op 3, maar experimenteer hiermee en kijk wat je zelf mooi vindt. Bij mijn overige steken staat die meestal op 2,5 op de naaimachine.

Afwerksteek  deze steek is geschikt voor dunne niet-elastische en elastische stoffen. Met deze steek kun je kledingstuk naaien en afwerken met 1 stiksel. Stik langs de rand van je stof of knip nadat je klaar bent met stikken de overgebleven rand stof naast je stiksel af.

Afwerksteek elastische naad met deze steek kun je naaien en afwerken met 1 stiksel. Deze steek is geschikt voor normale en zwaar elastische stoffen.

Blindzoomsteek elastische stoffen deze steek is geschikt voor normale en elastiesche stoffen en wordt voornamelijk gebruikt om zomen te maken waarvan je weinig tot niets van het stiksel wil zien aan de goede kant van de stof.

Dubbele afwerksteek met deze steek kun je in 1 stap naaien en afwerken. Deze steek is geschikt voor dikke elastische stoffen en geweven stoffen.

Elastische steek/smocken voor deze steek heb je elastisch garen nodig. Je naait vervolgens over twee rijen deze steek om elastisch te rimpelen.

Platte locksteek deze steek is geschikt voor normale tot dikke elastische stoffen en wordt gebruikt voor decoratieve zomen, maar kan ook als afwerking van de rand van de naden gebruikt worden.

Rechte steek waarbij de naald in het midden staat. Deze steek kan voor diverse soorten naaiwerk gebruikt worden. Deze steek is niet rekbaar. Wil je dus iets met een rechte steek afwerken wat rekbaar is, hou er dan rekening mee dat zodra er spanning op het stiksel staat het stiksel zal knappen.

Rijgsteek deze steek wordt voornamelijk gebruikt om stoffen aan elkaar te rijgen. Bij deze steek verlaag je de draadspanning en vergroot je de steeklengte. De rijgsteek wordt vooral gebruikt om de pasvorm te kunnen controleren zonder al je definitieve stiksel aan te brengen. De rijgsteek is niet sterk genoeg om je kleding daadwerkelijk in elkaar te naaien. Het gebruik van de rijgsteek geeft je wel de kans je kledingstuk te passen. Moeten er nog aanpassingen gemaakt worden dan kun je dit stiksel eenvoudig verwijderen door de lagere draadspanning en de grotere steekbreedte. 

Standaard knoopsgat deze steek is eigenlijk de standaard steek die gebruikt wordt voor het maken van knoopsgaten. Voor het maken van knoopsgaten zijn nog veel meer steken te vinden, deze zullen echter per machine verschillen en ik adviseer je daarom ook om voor je een knoopsgat gaat maken eerst op een proeflapje de knoopsgaten steken van jouw machine uit te proberen. Zo kan je mooi gelijk even oefenen en weet je daarna welk knoopsgat voor jouw project het beste is. Indien je werkt met een rekbare stof adviseer ik je aan de verkeerde kant van de stof een stukje niet rekbare versteviging te strijken. Dit geeft je knoopsgat wat extra stevigheid en uit ervaring weet ik dat de naaimachine je stof dan ook beter doorvoert op de machine.

Stretchsteek bij deze steek staat de naald in linkse positie. Deze steek wordt gebruikt voor naden in elastische stoffen. 

Versterkte rechte steek bij deze steek staat de naald in het midden. Deze steek wordt gebruikt voor naden die onder spanning staan. De steek is elastisch en wordt vooral gebruikt bij sportkleding en werkkleding. Als je deze steek wil gebruiken om door te stikken vergroot dan de steeklengte.

Zigzag  de zigzag steek wordt vaak gebruikt voor het bevestigen van applicaties, kanten randen ed. Het gebruik van de zigzagsteek bij katoen beperkt het rafelen van de uiteindes van de stof.

Rechte steek tweelingnaald deze steek wordt voornamelijk gebruikt ter decoratie, het doorstikken van boorden of het stikken van de zoom. Let op, 1 belangrijke regel, met een tweelingnaald kun je nooit zigzaggen. Je kunt met deze naald enkel de rechte steek gebruiken waarbij het stiksel in het midden van je voetje komt te liggen. Uitgebreide informatie over het stikken met de tweelingnaald zal binnenkort toegevoegd worden in een apart artikel in deze kennisbank.

Tot slot nog een klein stukjes over decoratieve steken. Veel machines hebben tegenwoordig een ruime keus aan decoratieve steken. Decoratieve steken zijn enorm leuk om je kledingstuk net even dat beetje extra te geven. Ervaring leert mij echter wel dat niet iedere decoratieve steek enorm geschikt is voor rekbare stoffen. Vooral op dunnere stoffen gaat het niet altijd even gemakkelijk. Dit hangt ook een beetje af van het soort en type machines dat je hebt en of je wel of geen boventransportvoetje hebt. Probeer daarom ook deze steken eens uit op een proeflapje om te zien hoe die eruit komt te zien. Ik kan je namelijk vertellen dat een decoratieve steek uithalen omdat die niet netjes zit of haperde halverwege een enorme klus is waarbij de kans op het beschadigen van je stof aanwezig is. Zeker als je bijvoorbeeld een steek koos waarbij die bloemetjes maakte. Zorg er bij het uitproberen voor dat je een stof neemt die vergelijkbaar is aan de stof waarop je wil gaan stikken. Ga je bijvoorbeeld op een dubbele laag stof stikken doe dit dan ook met je proeflapje. Merk je dat de stof slecht transporteert dan kun je overwegen om een randje vlieseline te strijken achter de rand die je wilt gaan stikken om te zien of dat beter gaat, probeer ook dit eerst uit op een proeflapje.

Ik kan me voorstellen dat je nu denkt komt ze weer met haar proeflapjes en uitproberen, maar echt het gaat allemaal zo veel makkelijker als je weet wat je naaimachine allemaal kan. En geloof me, ik kan het weten😉